Elke taal heeft een woord voor hond. In sommige zit een liefdesbrief verstopt.
Je weet allang wie je hond is. Degene die je sleutel in het slot hoort nog voordat je zelf de deur open hebt. Die nooit vraagt waar je was, alleen of je nu blijft. Maar heb je je ooit afgevraagd wat het woord zelf eigenlijk zegt?
Wij gingen op zoek. Van het Hebreeuws tot het Japans, van het Arabisch tot het Oudgrieks: steeds weer vonden we dezelfde stille waarheid, verweven in taal. Het begint bij één klein woord, met een hart erin verscholen.
Kélev: een woord met een hart erin
In het Hebreeuws heet een hond kélev (כלב). Spreek het langzaam uit en luister goed. Knip het in tweeën en je hoort kol lev: "een en al hart".
Het is een uitleg die al generaties wordt doorgegeven, eerder een mooi woordspel dan een officiële woordverklaring. Sommigen lezen er ke-lev in, "als een hart". Hoe je het ook leest, de boodschap blijft dezelfde. Een hond houdt niet half van je. Hij geeft zijn hele hart, aan één mens, zonder voorwaarden en zonder ooit de rekening op te maken.
Wie het eenmaal weet, hoort het overal. Elke keer dat je hond met zijn volle gewicht tegen je benen leunt, zie je kélev in het echt: een en al hart, helemaal van jou.
Eén hart, vele talen
Het Hebreeuws verstopte het hart in het woord zelf, maar staat daarin zeker niet alleen. Reis door de talen van de wereld en je komt hetzelfde idee steeds weer tegen, telkens met een ander accent.
Japans: inu, en de hond die bleef wachten
In het Japans is een hond een inu (犬). Maar het woord dat Japan echt met trouw verbindt, is een naam: Hachikō.
Hachikō was een Akita die zijn baasje, professor Hidesaburō Ueno, elke avond opwachtte op station Shibuya in Tokio. In 1925 overleed de professor plotseling op zijn werk en kwam hij nooit meer thuis. Hachikō bleef toch komen. Elke dag, bijna tien jaar lang.
Vandaag staat zijn bronzen beeld voor station Shibuya, een van de drukste ontmoetingsplekken ter wereld. In Japan is chūken Hachikō, "trouwe hond Hachikō", hét synoniem voor trouw. Een en al hart, gegoten in brons.
Arabisch: kalb, de wachter op de drempel
Het Arabische woord voor hond, kalb (كلب), is familie van kélev. Beide komen voort uit dezelfde oeroude Semitische stam: k-l-b.
Ook de Arabische overlevering kent een trouwe hond: de metgezel van de Slapers van de Grot. Hij lag uitgestrekt bij de ingang en waakte eeuwenlang over de jonge mannen die binnen sliepen. En in de 10e eeuw schreef de Bagdadse geleerde Ibn al-Marzubān een boek met een onweerstaanbare titel: De superioriteit van honden boven velen die kleren dragen. Zijn conclusie? Honden zijn trouwer dan de meeste mensen. Duizend jaar later zal geen hondenliefhebber hem tegenspreken.
Frans: fidèle comme un chien
De Fransen zeggen het zonder omwegen: fidèle comme un chien, "trouw als een hond". In een taal die beroemd is om haar nuance, is hier geen nuance nodig. Trouw is wat een hond tot hond maakt.
Dat idee gaat ver terug. Het Latijnse fidelis, trouw, gaf het Frans zijn fidèle. En het verwante fidus zou de oorsprong zijn van Fido, de klassieke hondennaam. Zelfs wanneer we onze honden een naam geven, lijken we hun hart te benoemen.
Nederlands: onze trouwe viervoeter
En dan onze eigen taal. We noemen een hond liefkozend een trouwe viervoeter, zonder er verder bij stil te staan. Maar kijk eens goed naar dat woord trouw.
Het is precies hetzelfde woord als in trouwen. Wie trouwt, belooft letterlijk trouw. Het woord dat we bewaren voor de mooiste belofte van ons leven, geven we zonder aarzelen aan onze hond. In voor- en tegenspoed, bij regen en zonneschijn, op elke wandeling.
Oudgrieks: kyōn, en de filosofen die hond wilden zijn
Het Griekse woord voor hond is kyōn (κύων). Daaruit komt een woord dat je misschien niet verwacht: cynisch.
De cynici, de kynikoi, letterlijk "de hondachtigen", waren filosofen die bewust leefden als honden. De bekendste van hen, Diogenes van Sinope, leefde sober, zei precies wat hij dacht en luisterde met trots naar de bijnaam "de Hond". Voor hem stond de hond voor eerlijkheid. Geen toneelspel, geen vleierij. Gewoon een zuiver hart, open en bloot.
De Griekse literatuur gaf ons ook de meest ontroerende hond uit de westerse verhaalkunst. In Homerus' Odyssee keert Odysseus na twintig jaar vermomd naar huis terug. Niemand herkent hem. Behalve zijn oude hond Argos, die zijn kop optilt, kwispelt en hem meteen herkent.
Duits: Hundetreue
Het Duits, dat voor alles een woord bouwt, heeft er ook een voor dit gevoel: Hundetreue, hondentrouw. Een toewijding zo vanzelfsprekend dat ze geen uitleg nodig heeft.
Treue is een directe neef van ons trouw, en zelfs van het Engelse true. Trouw, waar, toegewijd: in de Germaanse talen zijn het variaties op één en dezelfde gedachte. En ergens in het midden daarvan staat altijd een hond.
Een zuiver hart verdient eer
Hebreeuws, Japans, Arabisch, Frans, Nederlands, Grieks, Duits. Andere alfabetten, andere eeuwen, één gedeelde conclusie: een hond is een en al hart.
Onze eigen naam komt uit diezelfde oude wereld van verhalen. In de Griekse mythologie was Laelaps een magische hond, een geschenk van Zeus, voorbestemd om altijd te vangen waar hij achteraan joeg. Toen hij werd uitgestuurd achter een vos die juist nooit gevangen kon worden, veranderde Zeus ze allebei in steen en plaatste ze aan de nachthemel. Laelaps werd Canis Major, het sterrenbeeld waarin Sirius staat, de helderste ster van allemaal. Een hond met een hart zo standvastig dat hij een plek tussen de sterren kreeg.
Dat gevoel willen we in elk Laelaps-stuk leggen. Een hart dat alles geeft, verdient iets dat met dezelfde toewijding is gemaakt. Daarom nemen we de tijd:
- Eén eerlijk leer. Embossed kalfsleer in twee tinten, zacht in de nek en sterk genoeg voor elke wandeling.
- Met de hand gemaakt. Elke halsband wordt met de hand gesneden, gestikt en afgewerkt in ons atelier in Portugal.
- Geduld tot in de randen. Elke rand wordt met de hand verzegeld met laagjes Arabische gom, een detail dat je voelt zodra je het aanraakt. Lees het verhaal achter de Arabische-gomrand.
- Beslag dat blijft. Roestvrij staal met een matte PVD-afwerking, in mat goud, mat rosé goud, mat palladium of mat gun metal, afhankelijk van de kleur.
En omdat sommige verhalen het bewaren waard zijn, staat de legende van Laelaps in het deksel van elke cadeaudoos gedrukt. Voeg een penning met hun naam gegraveerd toe, en je schrijft hun naam precies waar hij hoort: dicht bij het hart.
Je hond geeft jou het zijne, helemaal. Kol lev. Een en al hart.
